1

سلامتی و آرامش با ویتامین‌های گروه B

سایت پرشین لیدی


ویتامین‌ها به دسته‌ای از مواد مغذی اطلاق می‌شوند که به مقدار کم، ولی ضروری برای بدن مورد نیازند. از مهم‌ترین این ویتامین‌ها می‌توان به ویتامین‌های گروه”B” اشاره کرد که نقش عمده آن‌ها در متابولیسم انرژی، کربوهیدرات‌ها و پروتئین‌ها است.

 

منابع غذایی ویتامین b1

 

ویتامین B1 (تیامین)

تیامین در متابولیسم کربوهیدرات‌ها، عملکرد سیستم ایمنی و نیز به عنوان کوآنزیم برخی آنزیم‌ها عمل می‌کند.

کمبود آن سبب برخی حالات نظیر ضعف، بی اشتهایی، تپش قلب، افزایش فشار خون و… می‌شود. در برخی موارد، از دست دادن حافظه کوتاه مدت و عدم تعادل در راه رفتن نیز ناشی از کمبود تیامین است.

تیامین به مقدار زیاد در مخمر، جگر، غلات (کامل) و در گوشت یافت می‌شود.

البته باید توجه داشت هرچه نیاز و دریافت انرژی بالا رود نیاز به دریافت تیامین هم بیشتر می‌شود.

 

منابع غذایی ویتامین b2

 

ویتامین B2 (ریبوفلاوین)

برای ریبوفلاوین می‌توان نقش‌هایی مانند متابولیسم کربوهیدرات‌ها، اسیدهای آمینه و چربی‌ها و نیز حمایت از سیستم آنتی‌اکسیدانی و نقش کوآنزیمی را برشمرد.

التهاب لب‌ها، لثه و اطراف دهان و نیز اختلالات عصبی و کم خونی از عوارض مربوط به کمبود ریبوفلاوین است.

ریبوفلاوین را می‌توان از مواد غذایی مانند جگر، گوشت، سبزیجات تازه، سبوس غلات و لبنیات دریافت کرد.

 

ویتامین b3

 

ویتامین B3 (نیاسین)

نقش‌های اختصاصی نیاسین شامل ترمیم و نگهداری ژن‌ها و DNA است، علاوه بر آن این ویتامین در متابولیسم کربوهیدرات‌ها، اسیدهای چرب و آمینواسیدها نقش دارد.

عوارضی مانند ضعف عضلانی، سوءهاضمه و بیماری پلاگر که موجب ضایعات پوستی، فراموشی و اسهال می‌شود، از نشانه‌های کمبود نیاسین است. باید توجه داشت که نیاسین در آبکش کردن برنج که یکی از منابع غنی آن است (از طریق آب دور ریخته شده) از دست می‌رود.

گوشت، برخی غلات، بادام زمینی، شیر و تخم‌مرغ از منابع سرشار نیاسین می‌باشند.

منابع غذایی اسید فولیک

 

ویتامین ب3 در اثر پختن در آب از بین می‌رود. بنابراین تا حد امکان از جوشاندن، پختن

و فریز کردن سبزیجات خودداری کنید

بهترین منابع ویتامین ب3 غذاهایی است که غنی از پروتئین باشد مانند: گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی، تخم مرغ، لوبیای خشک پخته شده و نخود، کبد، شیر کم چربی یا بدون چربی و پنیر، سویا و آجیل.

منابع دیگر خوب برای این ویتامین شامل مخمر آبجو، سبوس گندم و حبوبات، غلات (به جز ذرت)، قارچ و سبزیجات تازه است.

ویتامین ب3 در اثر پختن در آب از بین می‌رود. بنابراین تا حد امکان از جوشاندن، پختن و فریز کردن سبزیجات خودداری کنید.

هر 100 گرم ماهی 7/11 میلی‌گرم،

یک لیوان آرد گندم 4/7 میلی‌گرم،

100 گرم قارچ خام 4/1 میلی‌گرم،

نصف لیوان ذرت پخته 3/1 میلی‌گرم،

100 گرم هویج خام 700 میلی‌گرم

و یک لیوان شیر خام دو درصد چربی 2 میلی‌گرم ویتامین B3 دارد.


 

منابع غذایی b5

 

ویتامین B5 (اسید پنتوتنیک)

نقش ویتامین B5 مانند سایر ویتامین‌های ذکر شده در متابولیسم و تولید انرژی است، به طوری که در کمبود این ویتامین فرد دچار افسردگی، اختلالات خواب و کمبود انرژی می‌شود.

گوشت، جگر، شیر و غلات (کامل) از منابع غنی اسید پانتوتنیک هستند.

البته لازم به ذکر است که در فرآیند پوست‌گیری غلات، مقدار زیادی از ذخیره ویتامین B5 آن از دست می‌رود.

 

 

منابع غذایی ویتامین ب 6

 

ویتامین B6 (پیریدوکسین)

ویتامین B6 یا پیریدوکسین در متابولیسم اسیدهای آمینه، تنظیم گیرنده‌های هورمون‌های استروئیدی، متابولیسم هم (نقش در هموگلوبین به عنوان حامل آهن) و تولید هیستامین نقش دارد.

ضعف، التهاب بدن (به خصوص در اطراف لب‌ها و دهان)، برخی ضایعات پوستی و اختلال در سیستم ایمنی از علائم مربوط به کمبود ویتامین B6 است.

باید در نظر داشت با افزایش مصرف پروتئین نیاز به دریافت پیریدوکسین نیز بیشتر می‌شود. سبزیجات تازه، گوشت و غلات از منابع خوب پیریدوکسین هستند.

 

 

بیوتین

 

ویتامین بیوتین (B7 , H)

بیوتین به عنوان کوآنزیم آنزیم‌های کربوکسیلاز و در فرآیند کربوکسیلاسیون نقش اصلی را دارا است. علاوه بر آن در تولید برخی آنزیم‌های دیگر مانند گلوکوکیناز و PEPCK و نیز در تعامل با فولیک اسید و ویتامین B12 ایفای نقش می‌کند.

استفاده‌ی هم زمان بیوتین و روی می‌تواند منجر به کاهش ریزش مو شود. بیوتین می‌تواند تا حدی گزگز شدن اندام‌ها در افراد دیابتی را بهبود بخشد. بیوتین میزان شکنندگی ناخن‌های دست و پا را در افرادی

که ناخن‌های شکننده دارند، کاهش می‌دهد.

بیوتین ویتامینی است که به مقدار کم در بسیاری از غذاها وجود دارد. نام های دیگر آن، کوآنزیم R، ویتامین B7، ویتامین H و فاکتور W می‌باشد.

 

افراد در معرض خطر کمبود

کمبود بیوتین ممکن است در بارداری، تغذیه با لوله در طولانی مدت، سوء تغذیه و کاهش وزن سریع به وجود بیاید. البته به نظر می‌رسد سیگار نیز از جمله عواملی باشد که در کمبود بیوتین نقش داشته باشد.

معمولاً بیوتین به صورت مکمل (خوراکی یا تزریق) در مواردی مانند ریزش مو،شکستگی ناخن‌ها، التهابات پوستی در نوزادان، دیابت و در افسردگی متوسط و همچنین سایر موارد کمبودی که نام برده شد، تجویز می‌شود.

 

عملکرد بیوتین در بدن

 

بیوتین یک قسمت مهم در آنزیم‌های متابولیز کننده‌ی چربی، کربوهیدرات و سایر مواد مغذی است.

درماتیت (پوسته پوسته شدن پوست)، کبد چرب و هیپرکلسترولمی از مهم‌ترین عوارض کمبود بیوتین هستند.

بادام زمینی، تخم مرغ، سویا، ماست و سیب زمینی از منابع غذایی حاوی بیوتین می‌باشند.

 

ویتامین B9 (فولات یا اسید فولیک)

ویتامین B9 در سنتز اسیدهای آمینه و ساخت سلول‌های خونی یا گلبول‌های سفید و قرمز (WBC و RBC) نقش دارد.

در کمبود این ویتامین مقدار هموسیستئین خون بالا می‌رود که از عوامل خطرزای بیماری‌های قلبی می‌باشد. اختلالات عصبی، اختلال در رشد جنین و نیز اختلال در تولید سلول‌های خونی و کم‌خونی، ناشی از کمبود فولات است.

جگر، گوشت، غلات کامل و سبزیجات برگ پهن از منابع خوب فولات هستند. باید یادآوری کرد که در کمبود آهن و ویتامین C ممکن است علائم کمبود فولات رخ بدهد.

 

ویتامین b12

 

ویتامین B12 (کوبالامین)

ویتامین B12 به عنوان کوآنزیم برای برخی آنزیم‌های بدن بوده و نیز نقش شناخته شده آن در تولید سلول‌های خونی و عصبی حائز اهمیت است.

کم‌خونی، اختلالات عصبی، اختلال در رشد و تکثیر سلولی و نیز سطح بالای هموسیستئین خون از عوارض مربوط به کمبود ویتامین B12 است.

منابع غذایی ویتامین B12 عمدتاً حیوانی‌اند، مانند جگر، شیر، تخم مرغ، ماهی، ماهیچه و … ممکن است افراد گیاه‌خوار دچار کمبود ویتامین B12 شوند.

نتیجه‌گیری

ویتامین‌های گروه B از گروه ویتامین‌های محلول در آب بوده که باید برای تأمین نیاز بدن به صورت روزانه مصرف شوند، زیرا بدن قادر به ذخیره سازی آن‌ها نیست.

نکته مهم در مورد ویتامین‌های گروه B آسیب پذیری آن‌ها در برابر حرارت، اکسیداسیون و PH بالا بوده و برخی از آن‌ها مانند ویتامین B1 به الکل نیز حساسیت دارند.

ادامه دارد …

منبع: تبیان

نظرات کاربران

سلام به شما کاربر محترم وبسایت پرشین لیدی، خیلی خیلی خوشحال میشیم اگر نظر خودتون رو درباره مقاله بالا برای ما بنویسید. اما لطفا از موارد زیر پرهیز کنید.

  • از کلماتی چون (عالی بود ، ممنون و ....) استفاده نکنید

دیدگاهتان را بنویسید

  1. ممنون.بسیار کامل و جامع بود