زمانی که با دیابت زندگی میکنید، کفشهای شما تنها یک اکسسوری برای شیکپوشی نیستند؛ آنها در واقع اولین خط دفاعی بدن شما در برابر جراحات جدی و زخمهای مزمن به شمار میروند. یک انتخاب اشتباه در خرید کفش، میتواند مسیری را آغاز کند که به مشکلات پیچیدهتری ختم شود، در حالی که یک کفش استاندارد، آزادی حرکت و آرامش را به شما بازمیگرداند.
در ادامه، به زبانی ساده اما از دیدگاه یک متخصص ارتوپدی فنی، بررسی میکنیم که چگونه متوجه شوید کفشی که به پا دارید، به جای محافظت، در حال آسیب رساندن به شماست.
۱. قرمزی و نقاط فشار؛ هشداری که نباید نادیده گرفت
وقتی کفش را از پای خود خارج میکنید، اولین کاری که باید انجام دهید بررسی دقیق پوست پاست. اگر نواحی خاصی از پایتان قرمز شده و این قرمزی پس از ۱۵ دقیقه استراحت از بین نمیرود، این یک نشانه جدی است. این نقاط «نقاط فشار» نامیده میشوند و نشان میدهند که قالب کفش با فرم پای شما همخوانی ندارد.
در بیماران دیابتی که ممکن است دچار کاهش حس در پا (نوروپاتی) باشند، این فشارها به جای درد، فقط به شکل تغییر رنگ بروز میکنند. تداوم این وضعیت باعث میشود لایههای زیرین پوست آسیب دیده و پیشزمینه ایجاد زخمهای دیابتی فراهم شود. پس اگر رد دوختهای کفش یا قرمزی در کنارههای شست را میبینید، آن کفش برای شما خطرناک است.
۲. احساس گزگز یا بیحسی غیرعادی بعد از راه رفتن
بسیاری از افراد تصور میکنند گزگز کردن پا صرفاً از عوارض خودِ بیماری دیابت است، اما گاهی مقصر اصلی، تنگی کفش در قسمت میانی پا است. وقتی کفش بیش از حد سفت بسته شود یا فضای کافی برای گردش خون نداشته باشد، اعصاب پا تحت فشار قرار میگیرند. این فشار مکانیکی باعث تشدید حس سوزنسوزن شدن در نوک انگشتان میشود.
یک کفش مناسب باید اجازه دهد خون به راحتی در تمام بخشهای پا جریان یابد. اگر بلافاصله پس از پوشیدن کفش یا پس از نیم ساعت پیادهروی، حس میکنید پایتان «خواب رفته» است، یعنی کفش شما در حال قطع کردن جریان حیاتی خون و پیامهای عصبی است. این وضعیت در درازمدت میتواند آسیبهای عصبی را سرعت ببخشد.
۳. سایش ناهموار در کفی؛ آینهای از توزیع ناصحیح وزن
کافی است به زیر کفشهای قدیمی خود نگاه کنید تا متوجه شوید چگونه راه میروید. اگر یک سمت پاشنه یا بخش خاصی از پنجه بیش از حد ساییده شده است، یعنی کفش شما نمیتواند وزن بدنتان را به صورت متعادل پخش کند. در پای دیابتی، توزیع نابرابر فشار یکی از بزرگترین دشمنان سلامت پوست است.
کفشی که کفی آن از فرم خارج شده یا به یک سمت متمایل گشته، مچ پای شما را در وضعیت ناپایداری قرار میدهد. این ناپایداری باعث میشود در هر قدم، فشار مضاعفی به یک نقطه خاص وارد شود. متخصصان توصیه میکنند به محض مشاهده سایش غیرقرینه، کفش را کنار بگذارید؛ چرا که این عدم تعادل میتواند باعث ایجاد پینههای سخت شود که خود مقدمه زخم هستند.
۴. رطوبت ماندگار و عدم تنفسپذیری متریال کفش
محیط گرم و مرطوب داخل کفش دیابتی ، بهترین فضا برای رشد قارچها و باکتریهاست. اگر پس از خارج کردن پا از کفش، جورابهای شما کاملاً خیس هستند و بوی نامطبوعی استشمام میشود، یعنی کفش شما از مواد باکیفیت ساخته نشده است. پوست پای دیابتی بسیار حساس است و در اثر رطوبت زیاد، نرم و شکننده میشود (اصطلاحاً خیسخوردگی یا Maceration).
پوست شکننده به راحتی در اثر کوچکترین اصطکاکی پاره میشود. کفشهای دیابتی استاندارد معمولاً از چرمهای طبیعی نرم یا متریالهای نانو با قابلیت گردش هوا ساخته میشوند. اگر کفش شما از پلاستیک یا مواد مصنوعی غیرتنفسی تهیه شده، در واقع پایتان را در یک محیط آسیبپذیر قرنطینه کردهاید که ریسک عفونت را به شدت بالا میبرد.
۵. فضای پنجه (Toe Box) تنگ و فشرده
یکی از رایجترین اشتباهات، خرید کفشی است که در قسمت انگشتان فضای کافی ندارد. انگشتان پا در هنگام راه رفتن نیاز به فضا دارند تا کمی باز شوند و فشار را تقسیم کنند. اگر انگشتان شما به هم فشرده شدهاند یا روی هم سوار میشوند، کفش شما عملاً یک ابزار شکنجه برای مفاصل کوچک پا است.
در بیماری دیابت، تغییر شکلهای جزئی استخوانها (مانند انگشت چکشی) شایع است. کفشی که «عمق» کافی در قسمت پنجه نداشته باشد، باعث سایش روی انگشتان به سقف کفش میشود. همیشه اطمینان حاصل کنید که بین بلندترین انگشت پا و لبه کفش، حدود یک سانتیمتر فضای خالی وجود داشته باشد.
۶. وجود درزها و دوختهای زبر در آستر داخلی
کفشهای معمولی اغلب دارای درزهای ضخیم و دوختهای تزیینی در داخل هستند که برای یک فرد عادی مشکلی ایجاد نمیکند. اما برای کسی که دیابت دارد، این درزها مانند سنباده عمل میکنند. با هر قدمی که برمیدارید، این زبریها پوست را تحریک کرده و باعث ایجاد تاولهای ریز میشوند.
یک کفش دیابتی واقعی باید دارای آستر «یکپارچه» و کاملاً صاف باشد. اگر با لمس دست در داخل کفش، برجستگی یا زبری احساس میکنید، این کفش مناسب شما نیست. محافظت از پوست در برابر ریزترین خراشها، کلید اصلی پیشگیری از مشکلات بزرگتر در آینده است.
۷. زیره تخت و نازک؛ انتقال ضربه به استخوانها
برخلاف تصور عموم، کفشهای کاملاً تخت (مثل کفشهای کالج یا تخت نازک) برای افراد دیابتی مناسب نیستند. این زیرهها ضربه ناشی از برخورد پا با زمین را مستقیماً به استخوانها و مفاصل منتقل میکنند. پاشنه کفش دیابتی باید کمی ارتفاع داشته باشد و از موادی ساخته شود که خاصیت «ضربه گیری» بالایی داشته باشند.
زیرههای سفت و غیرمنعطف باعث میشوند عضلات پا زودتر خسته شوند و فشار در ناحیه سینه پا (Metatarsal) افزایش یابد. در مقابل، زیرههایی که خاصیت گهوارهای (Rocker Bottom) دارند، فشار را از روی مفاصل برداشته و فرآیند گام برداری را تسهیل میکنند. اگر هنگام راه رفتن سفتی زمین را زیر پای خود حس میکنید، کفی کفش شما فاقد استاندارد لازم است.
۸. شل بودن بیش از حد و عدم حمایت از مچ پا
گاهی افراد برای جلوگیری از فشار، کفشی میخرند که برایشان بزرگ است. این کار به اندازه پوشیدن کفش تنگ خطرناک است؛ زیرا پا در داخل کفش سر میخورد. سر خوردن مداوم پا باعث ایجاد اصطکاک (Friction) شده که عامل اصلی ایجاد تاول در پاشنه و کنارههای پا است.
کفش باید مچ پا را به خوبی در بر بگیرد و اجازه ندهد پا داخل آن بازی کند. سیستم بستن کفش (بند یا چسب) باید به گونهای باشد که بتوانید با توجه به ورم روزانه پا، آن را تنظیم کنید. کفشهای بدون بند که هیچ حمایتی از قوس و مچ پا نمیکنند، باعث خستگی زودرس و راه رفتن غیرایمن میشوند.
منبع مقاله : اورتومونتو
در حال ثبت رای
نظرات کاربران
سلام به شما کاربر محترم وبسایت پرشین لیدی، خیلی خیلی خوشحال میشیم اگر نظر خودتون رو درباره مقاله بالا برای ما بنویسید. اما لطفا از موارد زیر پرهیز کنید.